Os tenis
August 17, 2005
TENIS s.m. 3. p.ext. Calzado para xogar a calquera deporte
(Gran Diccionario Xerais da Lingua)
É unha mágoa, mais este nome tan auténtico e tan lugués está case desaparecido do vocabulario xuvenil actual. Todo comezou cando se puxeron á venda uns tenis que non eran exactamente deportivos, senón máis ben encamiñados a lucir polas rúas. Era o que se veu coñecendo, quizais por influencia catalá, como “bambas”.
Só se lles seguía chamando tenis aos modelos máis clásicos de calzado deportivo. Pero por aí tamén perdeu terreo o termo patrimonial: os novos tenis, especiais para atletismo, fútbol ou outros, como eran tan modernos, recibiron o nome de “zapatillas de deporte”, “zapatillas de clavos”, “botas de tacos”...
E nisto chega El Canto del Loco, que como tod@s sabedes son os máis radicais do mundo mundial, e quéixanse de que non lles deixan entrar nos garitos con zapatillas. Como dicía unha crítica dun xornal: se esa é unha canción de crítica social, apagha e vámonos. Eu sempre pensei que os sitios onde che obrigan a entrar con zapatos non merecen nin que pases por diante.
Ao que vou: agora toda a poboación galega repetidora de retrousos de Los 40 (a inmensa maioría) canta esa carallada das zapatillas; a verba tenis está condeada ao esquecemento.
Aquí queda, a modo de peza de museo etnográfico, a foto duns auténticos tenis, desa mítica marca que na infancia denominabamos “Jota jáiber” (pronúnciese en castelán).
[Banda sonora: Arianna Puello – gancho perfecto]
Els “tenis” (llegir en català) =>
És una llàstima, però aquest nom tan autèntic i tan lugués es troba gairebé desparegut del vocabulari juvenil actual. Tot va començar quan es van posar a la venda uns tenis que no eran exactament esportius, si no més aviat pensats per a lluïr pel carrer. Era el que s’ha anat coneixent, potser per influència catalana, com a “bambas”.
La gent només continuava dient-li tenis als models més clàssics de calçat esportiu. Però per aquí també va perdre terreny el terme patrimonial: els nous tenis, especials per atletisme, futbol o altres, com que eren tan moderns, van rebre el nom de “zapatillas de deporte”, “zapatillas de clavos”, “botas de tacos”...
I llavors arriba El Canto del Loco, que com tots i totes sabeu són els més radicals del món mundial, i es queixen que no els deixen entrar als locals amb zapatillas. Com deia una crítica d’un diari: si això és una cançó de crítica social, ja podem plegar. Jo sempre he pensat que els llocs als quals t’obliguen a entrar amb sabates no mereixen ni que passis per davant.
El que volia dir: ara tota la població gallega repetidora de tornades de Los 40 (la inmensa majoria) canta aquesta bajanada de les zapatillas; el terme “tenis” està condemnat a l’oblit.
Aquí queda, com a peça de museu etnogràfic, la foto d’uns autèntics tenis, d’aquella mítica marca que a la nostra infància anomenavem “Jota jáiber” (pronunciat en castellà).

Em Ourense tamém dicimoslhe “tenis”
Comment by EMF — August 24, 2005 @ 9:59 am
E seica no Brasil tamén lles din “tenis”. Non está todo perdido!
Comment by Xabre — August 24, 2005 @ 11:46 am
Parece ser que en Colombia dase o caso contrario que en España. Alí os finolis de Bogotá din “tenis” e os palurdos de campo din “zapatillas”.
Comment by Susiño da Veiga — August 28, 2005 @ 12:15 pm
“Eu não sonhei: a praia de Botafogo era uma esteira rolante de areia branca e óleo diesel sob meus tênis” (Caetano Veloso, O Estrangeiro)
http://www.mpbnet.com.br/musicos/caetano.veloso/letras/o_estrangeiro.htm
Já o dizia há anos o Subcomantante Marcos da Portela, carismático líder da desaparecida em combate Fre.Li.Mo. (Frente de Libertaçom do Morraço): “Mira que chamar-lhe sapatilhas aos tênis! Se J’hayber levantara a cabeça!”
Comment by Subcomediante S — August 28, 2005 @ 7:00 pm
De tódolos xeitos, prefiro o de zapatilas (ou “sapatillas”, como diría o noso querido alcalde de Negreira) que o termo máis coruñesista de “playeros” ou “bambas”. Iso si que é pixo. É que acaso ides á praia con tenis ho?
Comment by Susiño da Veiga — September 1, 2005 @ 7:28 pm
Normalmente á praia vou con “chancletas” (grande palabra tamén), e se, por calquera motivo, non as poño, levo tenis, por suposto.
Comment by Xabre — September 2, 2005 @ 6:10 am